Trabzon’un Şalpazarı ilçesinde yaşamlarını sürdüren Oğuz Çepni Türklerinin yüzyıllardır kullandıkları “tekir” ve “çöten”, bölgenin tarımsal üretim kültürünün önemli unsurları arasında yer almaya devam ediyor. Bölgede Oğuz Çepni Türklerinin yaşattığı bu kadim gelenek, geçmişin izlerini günümüze taşırken aynı zamanda önemli bir kültürel miras olarak da varlığını sürdürüyor.
Ağasar bölgesinde ilkbaharın gelişiyle birlikte, Mart ve Nisan aylarında Şalpazarı’ın bereketli topraklarına ekilen mısır tohumları, sonbaharda olgunlaşarak hasat edilir. Sonbaharda tarlalardan özenle toplanan bu mısır koçanları, uzun süre bozulmadan saklanabilmesi için “tekir” veya “çöten” adı verilen bu özel yapılarda kurutularak muhafaza edilir.
Tekirler: Şalpazarı yöresinde hemen hemen her evin önünde rastlanan ahşaptan yapılan geleneksel bir yapılardır. Bu yapılar genellikle kestane ağacından inşa edilen bu yapılar, yerden yükseğe direkler üzerine kurulur. Bu sayede mısırın hava alarak kuruması sağlanırken, nemden ve zararlı böceklerden korunması da mümkün olur. Doğal bir depo niteliği taşıyan tekirler, aynı zamanda el işçiliğinin zarif örnekleri olarak estetik açıdan da dikkat çeker. Günümüzde mısır üretimi azalmış olsa da tekirler hâlâ kullanılmakta, bazıları ise farklı amaçlarla değerlendirilmektedir.
Çötenler: Geçmişte yaygın olarak kullanılan çötenler ise günümüzde neredeyse tamamen ortadan kalkmıştır. Fındık dallarından ya da küçük tahta parçalarından yapılan bu yapılar, daha küçük boyutlarıyla öne çıkar. Çötenlerde, mısır soyumu sırasında ayrılan ve yörede “mızıldak darı” olarak bilinen küçük koçanlar kurutulurdu. Kurutulan bu ürünler daha sonra dövülerek değirmenlerde öğütülür ve hayvan yemi olarak kullanılırdı.
Şalpazarı’nda “tekir” ve “çöten” geleneği yalnızca bir tarım yöntemi değil; aynı zamanda doğayla uyumlu yaşamın, emeğin ve üretimin simgesidir. Her geçen yıl bu geleneğin bazı unsurları unutulmaya yüz tutsa da, ayakta kalan tekirler ve hafızalarda yaşayan çötenler, geçmişten geleceğe uzanan önemli bir kültürel miras olarak yaşamaya devam etmektedir.
Haber: İsmet Şengül / Geyikli Haber 
